Als je alle kleuren verf met elkaar mengt, krijg je zwart. Op dezelfde manier bestaat de duisternis in de muziek van Lera Auerbach (°1973) uit alle denkbare tinten, van pikzwart tot verblindend licht. De componiste vangt hiermee de veranderlijkheid van het leven en van de menselijke psyche. Haar muziek beeldt soms ook een dans met het onontkoombare uit: de strijd tegen het Lot, het onverbiddelijke verstrijken van de tijd, een onbereikbare droom – maar altijd met zwarte humor en een donkere, hoewel met sterren bezaaide hemel.

“Veel componisten creëren iets ‘moois’, los van de menselijke realiteit,” aldus het Delta Piano Trio, dat nauw met Auerbach samenwerkte ter voorbereiding van dit album. “Lera’s muziek is daarentegen rauw én menselijk. Ze doet nooit concessies aan wat ze wil uitdrukken, wat de muziek anders al haar hartstocht zou ontnemen.”

Het was Auerbach zelf die op het idee kwam om dit album Milking Darkness te noemen. Het Delta Piano Trio vindt dat deze titel niet alleen haar werk in het algemeen treffend beschrijft, maar ook de intense impact die haar muziek kan hebben.

Vaak is het beluisteren van een muziekwerk een ontdekkingsreis naar een bepaalde oorsprong, die vertaald wordt in geluid. Frank Martin, Tigran Mansurian en Antonín Dvořák componeerden elk kleurrijke werken voor pianotrio. Op de cd Origin onderneemt het Delta Piano Trio ontdekkingsreizen naar deze drie sprankelende klankwerelden.

Toen een Iers-Amerikaanse weldoener hem vroeg een werk te schrijven op basis van Ierse volksliederen, greep Frank Martin dit als een uitgelezen kans. In zijn Trio sur des mélodies populaires irlandaises combineert hij eigenlijk twee zoektochten die hem op dat moment bezighielden: muziek uit verre culturen en ritme.

De Armeense componist Tigran Mansurian geeft in zijn 5 Bagatellen voor pianotrio een diepere betekenis aan het idee dat de kleinste dingen de grootste betekenis kunnen hebben in het leven. Elke bagatelle klinkt als een glashelder moment waarop de waarheid zich openbaart.

Zoals veel kunstenaars uit de Romantiek ontwikkelde de Tsjechische componist Antonín Dvořák zijn eigen muzikale taal door de liefde voor de volksmuziek van zijn vaderland. Zijn unieke stijl is een smeltkroes van allerlei karakteristieke elementen van muziek en dans uit zijn geliefde Bohemen en het klassieke idioom. Een schoolvoorbeeld daarvan is zijn beroemde Pianotrio nr. 4, gebaseerd op de ‘dumky’, een droefgeestige Slavische volksballade.

Het Delta Piano Trio heeft een bijzondere band met componiste Lera Auerbach. Tijdens hun zoektocht naar hedendaags repertoire raakte het ensemble gefascineerd door haar pianotrio’s, die ze vaak uitvoerden. Nadat ze haar hierover hadden geschreven, kregen ze de kans om samen met Auerbach aan deze muziek te werken. Deze samenwerking gaf de musici een unieke blik in de wereld van haar pianotrio’s.

De titel van deze cd is ontleend aan Auerbachs Tweede Pianotrio, Triptych – The Mirror with Three Faces (2012). Dit werk, dat het hart van de opname vormt, is geïnspireerd op de constructie van een drieluikspiegel. Auerbach beschrijft het als een soort theaterstuk waarin drie individuen hun eigen verhaal hebben, maar tegelijk deel uitmaken van één geheel. Tegelijkertijd blijft de spiegel dubbelzinnig: zien we drie facetten van één persoon, of drie afzonderlijke beelden?

Auerbachs Pianotrio nr. 1 behoort tot haar vroegste werken. Het bevat boeiende verwijzingen naar de 19e- en 20e-eeuwse traditie, verrijkt met heel eigen effecten die haar muziek een uniek palet aan kleuren geven. De invloed van Sjostakovitsj is hier duidelijk hoorbaar. De cd opent dan ook met diens Pianotrio nr. 2: een werk dat begint met een paradoxale combinatie van streng contrapunt en etherische harmonieken, gevolgd door een krachtig, rustiek en ironisch tweede deel. Daarna klinkt een weemoedige passacaglia, en het geheel eindigt met een aangrijpende ‘Dodendans’.

Naxos Records, een van de toonaangevende klassieke muzieklabels ter wereld, bracht een cd uit met pianotrio’s van de Russische componisten Taneyev en Borodin, uitgevoerd door het Nederlandse Delta Piano Trio. De relatief onbekende trio’s van deze grote componisten zijn nog niet eerder door het label uitgebracht, en voor het Delta Piano Trio betekent dit hun debuut op cd.

Het hoogromantische Pianotrio Op. 22 van Sergei Taneyev (1856-1915), leerling en goede vriend van Tsjaikovski en leraar van zowel Scriabin als Rachmaninov, wordt gekenmerkt door een subtiel gebruik van contrapunt, lyrische expressiviteit en virtuoze passages.

Alexander Borodin (1833-1887), componist, arts en scheikundige, was lid van de ‘Machtige Vijf’, een groep prominente Russische componisten die streefden naar een grotere Russische muzikale identiteit in hun werken en minder beïnvloed wilden worden door de West-Europese traditie. Glinka zag Borodins onvoltooide, maar briljante pianotrio als een model van een nieuwe, typisch Russische muzikale stijl.